19-12-10

Homo's houden niet alleen van andere mannen, zij zijn zoals andere mannen

Marc Lenders002.jpgIk woon samen met een meisje, een lesbienne. Binnen de Vlinder schaam ik me daarvoor, heb het idee (?) dat het mijn waarde als radicale homo devalueert. Ik krijg er opmerkingen over - bloempotten die laag vliegen en soms hard aankomen — alsof samenwonen met een vrouw minderwaardig is, je homo-zijn vermindert. Op een fuif zei een Vlindertje tegen mij —zat, maar toch —"Het heterootje van onze groep". Lief klinkt dat, het heterootje. Nog een die ik dikwijls moet horen: "Je bent meer feminist dan homo".

Duidelijk suggererend dat er een tegenstelling bestaat tussen die twee: homo's houden van mannen en willen 'mannenkansen', of zoiets. In ieder geval — om een mooie zin van iemand anders te pikken: voor wie mij tegenkomt, ik lijk slechts een janet.

Doordat ik met een vrouw samenwoon, ben ik me er van bewust dat ik een bepaald gedrag tegenover vrouwen heb en problematiseer ik dat gedrag van mij. Andere homo's doen dat niet of minder. Onder het mom van: we hebben niets met vrouwen te maken, want we geilen op mannen, weigeren ze zichzelf wat dat betreft in vraag te stellen. Door mijn persoonlijke relatie krijg ik constant kritiek op mijn homo-mannengedrag, ik let er daardoor ook meer op, bij mezelf en bij anderen. Dus: ik pleit mezelf helemaal niet vrij van seksistisch, mannelijk gedrag, integendeel.

Als ik nu iets ga zeggen over seksisme bij homo's, dan zal ik zo weinig mogelijk praten over 'andere' homo's: de geïntegreerde, zij die er niet durven voor uitkomen... daarop kunnen wij gemakkelijk schelden. Nee, ik zal het voornamelijk hebben over gedragingen van Vlinders, over de Rooie Vlinder als groep: over wat ik de laatste maand gezien en meegemaakt heb.  ik zal proberen het mannelijke idee van dat gedrag aan te duiden en de politieke consequenties ervan. "Mannelijke chauvinisten accepteren vrouwen alleen maar vanuit het uitgangspunt dat ze mindere wezens zijn. Het is een uitdrukken van de mannenmacht en mannenprivileges. Voor een homo is het best mogelijk om een mannelijk chauvinist te zijn, maar terzelfdertijd is het feit dat hij bestaat ook een aanval op het mannelijke chauvinisme, inzoverre hij zijn overheersingsrol tegenover vrouwen afwijst, en misschien speciaal als hij mannelijke eigenschappen afwijst" (1)

'Ze wil een kindje'

Een meisje loopt met een badge 'mannenhaat-ster'. Antwoord van een Vlinder: "Wel dan ben ik een vrouwenhaatster".
Een Vlindertje slaat een meisje op haar kont, krijgt er opmerkingen over, maar doet toch voort. Als ze zegt: "Nu is het genoeg of ik sla terug",zegt hij: "Jullie worden nog mannenhaatsters".
stop violance against women1.jpgOp de Gentse feesten: een groep homo's en één meisje. Zij laten haar in de kring rondgaan, nemen haar spelenderwijs natuurlijk dingen af, bepotelen haar, één voor één, plagen haar,... feesten dus.
Een Vlinder op de Gentse feesten: hij laat iets tussen een meisje haar borsten vallen — ongetwijfeld 'spontaan en zonder bedoelingen' - en even spontaan en voor ieders oog verdwijnt zijn hand tussen haar borsten en haalt het voorwerp eruit. Gedienstig dus.
Twee homo's — nog op de feesten — zitten te roepen: "Ze wil een kindje, ze wil een kindje". Zeker vijf minuten. Het meisje dat bij hen stond had blijkbaar iets dergelijks gezegd en de homo's riepen het hardop, zoals alle mannen vrouwen belachelijk en beschaamd maken. Of wilden ze haar misschien concreet helpen?
Niets met vrouwen te maken hebben, maar als ze zat zijn vrouwen opvrijen, aan hun lijven komen. Blijkbaar moeten homo's ook zat zijn om 'biseksueel' te doen. Al kan het natuurlijk ook een uiting van lichamelijke solidariteit zijn.
In het GOC-café, een diskussie over anticonceptiva. Een lesbienne zegt: "Wij hebben dat toch niet nodig." Antwoord van een homo: "t Is niet omdat we homo's zijn dat we jullie niet kunnen verkrachten."
Op het comité voor de homo- en lesbiennedag doen de lesbiennes vervelend, dat wil bijvoorbeeld zeggen: ze vitten over mannelijke woorden. Vertwijfeld roept een homo: "Ik word nog lesbiennehater".
Vrouwen vastpakken, optillen, lachend plagen, overpraten... te veel om op te vallen.
Nog op het comité: vrouwen niet ernstig nemen: "Zeiden jullie ook iets?"
Op weg naar de betoging, in de auto met drie Vlindertjes: grapjes over vrouwen die verkracht worden, alle vrouwen die verkracht willen worden.
Bijna iedere Vlindervergadering: grapjes over vrouwen, feministen, verkrachting,.., totdat iemand zegt: "Dat is niet grappig". Nee, maar ja, je moet toch met iets lachen...
De macho spelen voor en tegenover vrouwen. Groot doen, ruimte innemen,... de kunstenaarsziel in onszelf 'waarschijnlijk'...
Homo's en seksisme, heteroproblemen waren dat toch...?

Mum2.jpgOver vrouwen praten, er mee lachen, groot doen, ruimte innemen: het zijn de traditionele manieren waarop mannen hun macht tegenover vrouwen uiten, De onzichtbare macht. Maar even belangrijk is het vastnemen, het op de kont kloppen... De dreiging van fysiek geweld.

"Door tekens wordt de vrouw te kennen gegeven wat met ze kan gebeuren, zodat ze al niet meer op het idee komen om in opstand te komen, Een iets hardere greep om haar arm, een waarschuwende blik, een plagerig haar optillen of vasthouden zodat ze niet weg kan. Symbolen voor potentiële fysieke macht. Ook als de overheersing van mannen niet om economische of fysieke redenen voor de hand ligt, wordt de schijn opgehouden" (2)

Seksistische homo's. Natuurlijk zijn homo's seksistisch, laat ons dat snel toegeven en in de volgende krant een positief artikel over Mannen tegen Seksisme schrijven — niet dat ik die groep nu zo goed vind — en alles is opgelost. Hoe dat seksisme bij homo's komt? We zijn toch slachtoffers van hetzelfde systeem? Wel, vals bewustzijn, tot hetero opgevoed. 'Tot hetero', hetero-problemen dus.

Zelfs voor radicale homo's is seksisme het probleem van anderen (hetero's), of door anderen, (de hetero-opvoeding). Alsof ons seksisme niet een keuze is, om man te mogen zijn onder mannen. Homo's zijn geen seksisten, omdat ze tot hetero's zijn opgevoed, maar wel omdat ze mannen willen zijn.

Niets met vrouwen te maken, wel met homo-moekes

 "We hebben niets met vrouwen te maken", is het veel gehoorde excuus. Maar is dat zo?

Gewoon op het eerste gezicht: het dwepen met Marilyns in alle soorten. Met de vrouwen die vrouwelijker zijn dan vrouw. Is het misschien de illusie scheppen dat ook wij vrouwen kunnen bezitten — onze heteroporno —, vrouwen die zo vrouwelijk zijn dat zelfs valse mannen hen kunnen bezitten? De veel geloofde 'homo-moekes', zijn dat geen vrouwen? En hoeveel homo's omringen zich niet met vrouwen. vriendinnen, tantes, zusters,..?

Waarvoor dienen deze vrouwen? Niet voor de seks,dat doen ze met mannen. De homo-moekes doen gewoon wat alle moeders doen: emotioneel oplapwerk. Daarbij 'het mannelijk ego opbouwen', dwz. hem niet tegenspreken, als aangever fungeren in een gesprek,... De homo heeft behoefte aan een homomoeke omdat dat de illusie schept dat ook hij een vrouw bezit. De homomoekes zijn de emotionele peppillen die de mannelijkheid van de homo bevestigen.

marilyn-monroe-skirt.jpg

Geen seks, wel eten

Maar we hebben op meer manieren met vrouwen te maken: materieel, Iedere (?) homo heeft wel een tante die zijn kleren wast, een zuster die hem al eens eten meegeeft, een buurvrouw die zijn sokken stopt.,. de homo teert zo op een massa onzichtbaar vrouwenwerk. Ik zeg "onzichtbaar", omdat het meestal vrijwilligerswerk, familiewerk is, voortvloeiend uit vriendschaps- of familierelaties. Daardoor lijkt al dat werk een `daad van sympatie'. Maar het valse is dat hetzelfde niet in de omgekeerde richting plaats vindt. Trouwens, al die lieve jongetjes waar we op geilen, waarom helpen die ons niet, waarom doen zij nooit eens iets? Vrouwenwerk dus.

Door het feit dat we voor onze seks niet afhankelijk zijn van een vrouw, zoals de hetero's, kunnen we veel vrouwen tegelijk gebruiken. Dat wil zeggen: we pikken de vrouwen eruit al naargelang we ze nodig hebben: de ene om geld van te lenen, de andere om onze kleren te wassen... Zo versterken we de maatschappelijke heteronorm. Juist omdat we er seksueel-emotioneel niet afhankelijk van zijn, kunnen we — veel gemakkelijker dan de hetero's — vrouwen op andere momenten negeren. Wij zijn verontschuldigd, want wij zijn homo's. Wel is het zo dat die ene vrouw voor die hetero meer werk verzet, dan die zes voor ons, maar in beide gevallen is het maatschappelijk resultaat hetzelfde: vrouwen die werken voor mannen.

En als hij niet `zo'n vrouwen' heeft dan doet hij zijn kleren naar de wasserette, de naaister... Door de organisatie van de patriarchale maatschappij komt hij in een sector terecht — de vermaatschappelijkte huishoudelijke arbeid — waar vrouwen de loondienst uitmaken: de vrouwenjobs.

Emotioneel oplapwerk, huishoudelijk werk, vermaatschappelijkte huishoudelijke arbeid, en dan zegt U: "Homo's hebben niets met vrouwen te maken". Vooral uit de mond van radicale homo's klinkt dat vies. Plotseling heet het dat homoseksualiteit niet meer is dan een seksueel verschil.

Patriarchaal bewustzijn

gay is manly002.jpgMet andere woorden, homoseksualiteit wordt hier gebruikt als excuus voor mannelijkheid. Als op een Rooie Vlindervergadering discussies over reproductie en huishoudelijke arbeid weggelachen worden, of als plotseling de halve vergadering — mild geschat — in slaap valt, dan is dat 'seksisme', mannelijk chauvinistisch seksisme. In niets verschillend van linkse heteroventen, die vinden dat de klassenstrijd historisch belangrijker is. Het is de houding van de man die niet wil dat vrouwenwerk zichtbaar wordt, omdat anders blijkt dat hij erop parasiteert. Deze situatie wordt heus niet opgelost door plotseling een theorie te onderschrijven van: het patriarchaat is gebaseerd op een arbeidsdeling naar sekse die ervoor zorgt dat mannen in de productie en vrouwen in de reproductie zitten.

Nog voor de vergadering gedaan was, zei iemand: "Wij doorbreken dat schemaatje dus". Nonsens. Ik ben ervan overtuigd dat wie dat ook gezegd heeft, zelf gebruik maakt van vrouwenwerk, zo onopvallend dat hij het zich waarschijnlijk niet eens bewust is. Blijkbaar wordt hier een theorie onderschreven om ze te ontkrachten, tot meerdere eer en glorie van de eigen mannelijke privileges. De anderen, de hetero's die duidelijk in dat schema passen, zijnde slechten — en dat zijn ze ook — maar wij zijn de goeien. Zo versluieren we het vrouwenwerk waarop we teren, versterken we onze deelname aan de mannelijke macht en (re)produceren we — individueel en als groep — vrouwenonderdrukking. Tegen deze achtergrond situeert zich het seksisme van homo's, dus ook van de Rooie Vlinder. Het is het afgeven van mannen op vrouwen, het is verbale, fysisch-onzichtbare seksenstrijd. Het is geen vals bewustzijn, het is een patriarchaal bewustzijn.

"Homo's houden niet alleen van andere mannen, ze zijn als andere mannen, zoals hun antifeminisme duidelijk maakt (...). Want homo's, zoals andere mannen, kunnende radikaal feministische analyse die de oorzaak van onderdrukking in de mannelijke overheersingsrol situeert, niet tolereren" (3)

Homo's, mannen één strijd?

Hetero-opvoeding is ook al geen excuus, omdat we de dwang tot heteroseksualiteit wel degelijk doorbreken in ons privé-leven. Blijkbaar slagen we er niet in om de norm heteroseksualiteit', die de strategie van het patriarchaat is omdat ze vorm geeft aan de arbeidsdeling naar sekse, te doorbreken. We willen wel homo zijn in onze seksuele daden, maar hetero blijven in onze maatschappelijke daden. Met andere woorden, we willen onze mannelijke macht behouden. Daarom lost het gezegde 'We zijn opgevoed tot hetero" niets op. We zijn inderdaad opgevoed tot hetero, maar het ergste is dat we het maatschappelijk willen blijven, ondanks onze homoseksualiteit.

"Afwijzing van heteroseksualiteit in je persoonlijk leven is niet hetzelfde als afwijzing van heteroseksualiteit als norm" (4).

17-jarige schoftjes

Voor het gemak hebben we steeds gedaan alsof dat wel degelijk hetzelfde was: homo's waren of zijn — per definitie — onmannelijk. Wij waren de voorboden van de nieuwe menselijkheid. Nogmaals blijkt dat 'mensen' altijd voor 'mannen' staat. We zijn inderdaad de voorboden geweest, maar de voorboden van de nieuwe mannelijkheid: macho, disco, het gewelddadiger worden van seks..., gewoon opgepikt uit de homosubcultuur. Bedankt pa!

Geef eerlijk toe: wat antwoorden we als vrouwen kritiek hebben op ons leer-snor-SM gedrag?  "Jullie verwijten ons onze homoseksualiteit". Een Vlindertje vertelde me dat hij aan het vrijen was met één of andere Zuidamerikaan. Tijdens de vrijpartij zei de 'gast' vreselijke dingen over Chili; het was in de tijd dat Allende, met het geweer in de hand,van de trappen donderde — in de film in slow motion. Het Vlindertje stapte prompt uit bed. Mooi is dat. Maar zouden we dat doen mocht die persoon anti-feministische, of beter, anti-vrouwelijke dingen zeggen? Zouden we dan wel aan vrijen toekomen?

fuck-you1.jpgEn wat zouden we zeggen als vrouwen kritiek hadden op het feit dat we geilen op 17-jarige schoftjes, die tijdens de schoolpauzes op de WC waarschijnlijk wel al eens een meisje verkracht hebben (wie niet?)? "Jullie verwijten ons onze homoseksualiteit"? Maar tussen geilen op hetero's die vrouwen onderdrukken en de Gay Activist Alliance in New York die een paar jaar geleden op hun fuif —ter animatie waarschijnlijk — pornofilms draaiden waarin mannen vrouwen verkrachtten, is slechts een gradueel verschil. Alle manieren om zich als homo te manifesteren zijn goed. Dwz. in beide gevallen gaat het om mannen, jongens, blote lijven. Vrouwen zijn toch onbelangrijk, we hebben toch niets met vrouwen te maken.

We conformeren ons aan de mannebeelden, produceren mannelijkheid, definiëren onszelf via, voor en door het mannelijke, tegen het vrouwelijke. Dat is de mannelijke zelfidentiteit, tegen de moeder, voor de vader.

Dat is ook het wrede aan het macho-fenomeen: het bevestigt dit proces. "Het is een spel", zegt men dan. Inderdaad is het dé man spelen. Het is een spel, maar een reëel spel. Men speelt zijn mannelijke droom. Dat is ook het erge eraan. De droom is erger dan de realiteit,omdat hij juist niet beperkt wordt door de realiteit. De macho is de ultieme droom-mannelijkheid: man zijn in bed, op straat, in het hoofd, in het hart, desnoods eventjes maar.

Dat is volgens mij de tweede achtergrond waartegen we het seksisme van homo's moeten situeren. Als het eerste de aanpassing als man was aan het patriarchale economische systeem, dan is het tweede de aanpassing aan het patriarchale ideologische systeem.

Politieke consequenties

Als homo-feminist in radicale homokringen in Nederland al een scheldwoord is geworden —blijkens de inleiding van Mannenmaat, een Rekenboek voor Jongens zonder Meisjes —, dan zal het dat hier ook nog wel worden. Trouwens, "Je bent meer feminist dan homo" duidt op hetzelfde. Als homo hou je niet alleen van mannen —seksueel en emotioneel —, maar hoor je er ook politiek van te houden. Terug naar de man dus. Dat is volgens mij de onderliggende realiteit van het seksisme bij homo's. Het is niet alleen te verklaren door de `traditionele' vrouwenhaat, "omdat vrouwen concurrenten zouden zijn".

Al is het wel degelijk 'vrouwenhaat', politiek-emotionele vrouwenhaat. De hoop van het Gay Liberation Front, dat de homo een aanval is op het mannelijke chauvinisme blijkt dan ook ijdel te zijn. Gay Liberation Front1.jpgDe homo wijst noch zijn overheersingsrol tegenover vrouwen af, noch zijn mannelijke eigenschappen. Integendeel 'Opgevoed tot hetero', 'Vals bewustzijn' of wat dan ook, is als uitleg vals, omdat het de schuld bij anderen legt.Terwijl het onze keuze is om onszelf te zien als mannen, als deel van hen. Je kunt geen deel van hen zijn, zonder deel te nemen aan de mannelijke macht, je kunt niet deelnemen aan de mannelijke macht zonder vrouwen te onderdrukken. We moeten onszelf geen sprookjes wijsmaken.

Man onder mannen

Langs de andere kant kunnen we onszelf sprookjes wijsmaken omdat de anderen onze sprookjes levendig houden. Wij, 'homo's', hebben nog altijd een 'goede' naam. Wij hoeven niet in Mannen tegen Seksisme te zitten, wij worden zó geloofd. Wij zijn de goeien, de niet-mannen. Inderdaad, wij hebben een ander gedrag tegenover vrouwen als de doorsnee hetero, wij hoeven vrouwen niet te bezitten op dezelfde manier als hij dat doet. Wij kunnen ons de luxe permitteren het in een 'verhulde' vorm te doen.

Maar juist in die verhulde vorm zit de leugen. Als de anderen ons goed vinden, is dat omdat ze seksisme beschouwen als een gevolg van een stompzinnig rolpatroon, niet als een uiting van de seksenstrijd. Als het enkel een stompzinnig rolpatroon is, dan zitten wij, homo's, goed. Maar dat geloof ik niet... Wij zijn inderdaad valse mannen, maar dan wel in de betekenis van hypokriet. Wij houden hoog dat we 'onmannelijk' zijn, maar willen niets liever dan man te mogen zijn onder mannen. Wij zijn de wolf in schapevacht.

Kom nou, zult U zeggen, dat alles voor een paar woordjes, een houding, een grapje op een vergadering... Kijk, ik geloof dat deze persoonlijke gedragingen — die de laatste maanden in een verhevigde vorm voorkomen — een uiting zijn van een maatschappelijke keuze. En omdat we geen afstandelijke beweging zijn, vormen deze persoonlijke gedragingen en houdingen de beweging zelf. Dat voorspelt niets goeds.

Om het cru te zeggen: 11 jaar na Stonewall schiet er van het anti-patriarchale karakter van de homobeweging niets meer over.

1. Uit het Gay Liberation Front-Manifest 1971
2. Anja Meulenbelt, Over politiek bewustzijn en de kwestie van de mannelijkheid, in Socialistisch-Feministische teksten, 1, Feministische Uitg. Sara '78, pp. 110-111.
3. John Stoltenberg in Forum on Sado-Masochism in Lavender Culture, red. Karla Jay en Allen Young, Jove/H BJ Edition New York '78 p. 109
4. Stephanie De Voogd, Feminisme en homoseksualiteit, in de Paarse september3, maart'73.

Verschenen in de Rooie Vlinder Krant 15, september 1980. Oorspronkelijk: Ter discussie: Homo's houden niet alleen van andere mannen, zij zijn zoals andere mannen
Auteur: Marc Lenders

De commentaren zijn gesloten.